عصاره های گیاهی در لوازم آرایشی

در گیاهان، گروه های قندی در ساختار اجزای محلول در آب مانند پلی ساکاریدها و گلیکوزیدها وجود دارد که می توانند آب را از طریق پیوند هیدروژنی جذب و حفظ کنند. ساختار هیدروکسیل فنلی موجود در فلاونوئیدها و پلی فنل ها نیز آب را از طریق پیوندهای هیدروژنی ترکیب می کند، بنابراین توانایی جذب و حفظ آب را دارد. روغن نباتی با تشکیل یک لایه نازک روغن روی پوست می تواند رطوبت را حفظ کرده و از خشک شدن پوست جلوگیری کند.
پلی ساکارید
پلی ساکاریدها به طور گسترده در گیاهان یافت می شوند. واحدهای مونوساکارید در پلی ساکاریدهای گیاهی برای تشکیل ساختارهای منشعب یا خطی به هم متصل هستند، اما زنجیره اصلی آنها معمولاً دکستران، فروکتان، زایلان، مانان یا گالاکتوز یا پلیمرهای دو یا چند مونوساکارید است. ساختار زنجیره شاخه ای پلی ساکاریدها تنوع زیادی را نشان می دهد. گروه های هیدروکسیل زیادی در ساختار پلی ساکاریدهای گیاهی وجود دارد که از طریق پیوند هیدروژنی توانایی هیدراتاسیون خوبی دارند. علاوه بر این، گروه قطبی پلی ساکاریدهای گیاهی مانند کربوکسیل نیز می توانند از طریق پیوندهای هیدروژنی با مولکول های آب ترکیب شوند. بنابراین اکثر پلی ساکاریدهای گیاهی دارای ویژگی های جذب رطوبت و حفظ آب هستند. به عنوان یک مرطوب کننده، پلی ساکاریدهای گیاهی به طور گسترده در لوازم آرایشی مختلف مورد استفاده قرار گرفته اند. توانایی مرطوب کنندگی پلی ساکاریدهای گیاهی عمدتاً تحت تأثیر ساختار پایه قندی، ترکیب و وزن مولکولی آنها است. پلی ساکاریدهای بسیاری از عصاره های گیاهی می توانند اثر مرطوب کنندگی پوست را بهبود بخشند و از دست دادن آب را حتی در غلظت های پایین کاهش دهند.
روغن، ساپونین
روغن نباتی می تواند یک لایه آب-لیپیدی روی سطح پوست ایجاد کند که نه تنها اثر مرطوب کنندگی دارد، بلکه پوست را ضد آب می کند. روغن نباتی می تواند سد پوست را تقویت کند و بر بازسازی کوتیکول تأثیر بگذارد، از از دست دادن رطوبت پوست جلوگیری کند و غدد چربی را عادی کند. روغن نباتی نیز تاثیر مهمی بر ظاهر طبیعی و عملکرد پوست دارد. روغن نباتی به طور گسترده در لوازم آرایشی مختلف از جمله کرم صورت، لوسیون، نرم کننده، مرطوب کننده مو، ماسک صورت زیبایی و رژ لب استفاده می شود.
ساپونین ها به طور گسترده در گیاهان عالی با تنوع ساختاری و عملکردی غنی توزیع می شوند. با توجه به ساختارهای مختلف آگلیکون، ساپونین ها به ساپونین های تری ترپنوئیدی و ساپونین های استروئیدی تقسیم می شوند. ساپونین های تری ترپن عمدتاً در گیاهان دو لپه ای وجود دارند، در حالی که ساپونین های استروئیدی عمدتاً در گیاهان تک لپه ای وجود دارند. اکثر ساپونین ها ترکیبی از آگلیکون های آبگریز و گروه های قند آبدوست هستند، بنابراین ساپونین ها میل ترکیبی آمفوتریک بالایی دارند و دارای ویژگی های مرطوب کننده، کف کننده و امولسیون کننده هستند.
فلاون
فلاونوئیدها معمولاً ساختارهای هیدروکسیل فنلی متعددی دارند و فلاونوئیدها در بسیاری از گیاهان با گروه های قند ترکیب می شوند و گلیکوزیدهای فلاونوئیدی را تشکیل می دهند. فلاونوئیدهای موجود در گیاهان نه تنها خاصیت رطوبت سنجی خاصی دارند، بلکه دارای فعالیت های بیولوژیکی متنوعی هستند. افزودن فلاونوئیدها در لوازم آرایشی می تواند به بازگرداندن خاصیت ارتجاعی و درخشندگی پوست خشک و شل کمک کند. کوئرستین، یک جزء فلاونوئیدی، به طور گسترده در گیاهان وجود دارد. عصاره بابونه حاوی کورستین می تواند اثر مرطوب کنندگی پوست را افزایش داده، پوست خشک و ترک خورده را ترمیم کند و پوست حساس را تسکین دهد. کوئرستین همچنین دارای اثرات آنتی اکسیدانی، ضد التهابی، ضد حساسیت و ضد پیری است. اثر ترکیبی آنتی اکسیدانی/ضد التهابی کورستین نیز برای بهبود زخم مفید است. بسیاری از عصاره های گیاهی غنی از فلاونوئیدها مانند fructus aurantii، گل داودی، کاکتوس میوه گلابی و phyllostachys pubescens علاوه بر مرطوب کنندگی، دارای فعالیت های آنتی اکسیدانی، ضد پیری، ضد التهابی و سایر فعالیت های بیولوژیکی هستند.
پلی فنول
ترکیبات پلی فنل نیز به طور گسترده در گیاهان وجود دارد. پلی فنل ها که حاوی گروه های هیدروکسیل فنولیک آبدوست هستند، از طریق پیوندهای هیدروژنی با آب ترکیب می شوند تا رطوبت پوست را کاهش دهند و اثر مرطوب کنندگی خاصی از خود نشان می دهند. جزء اصلی عصاره چای پلی فنل چای است که یک پلی فنول مرطوب کننده معمولی است. پلی فنول های چای نه تنها دارای اثرات مرطوب کننده، ضد آفتاب، مهار تیروزیناز و پیری نور هستند، بلکه باعث تمایز کراتینوسیت ها و تشکیل سد پوستی می شوند و باعث بهبود زخم می شوند. علاوه بر این، پلی فنول های چای همچنین می توانند مایع بافت پوست غنی از آب را جابجا کرده و ویسکوزیته فضای بین سلولی را کاهش دهند. هنگامی که رطوبت نسبتاً کم است، پلی فنول های چای دارای رطوبت سنجی و ظرفیت نگهداری آب بهتری هستند. هنگامی که در فرمول لوازم آرایشی استفاده می شود، در یک محیط نسبتا خشک بهتر عمل می کند.
علاوه بر این، اجزای بسیاری از عصاره های گیاهی پیچیده هستند و انواع مختلفی از محصولات طبیعی وجود دارد. به عنوان مثال، اجزای اصلی در عصاره‌های Aesculus chinensis و Hypericum perforatum ساپونین‌ها، پلی‌فنول‌ها و فلاونوئیدها هستند که نه تنها دارای اثر مرطوب‌کنندگی، حفظ سد پوست، بلکه دارای اثرات ضد التهابی، آنتی‌اکسیدانی و مهار تیروزیناز هستند.
به طور خلاصه، علاوه بر روغن نباتی، مواد اصلی با اثر مرطوب کنندگی در عصاره های گیاهی، پلی ساکاریدها، ساپونین ها، گزانتون ها و پلی فنل ها هستند. خصوصیات ساختاری این اجزا پلی هیدروکسی یا فنولیک هیدروکسی است که عمدتاً از طریق هیدروکسیل یا فنولیک هیدروکسی پیوندهای هیدروژنی تشکیل می دهند تا آب را ترکیب کرده و آب را برای ایجاد اثر مرطوب کنندگی حفظ کنند. هر چه تعداد گروه های هیدروکسیل در ساختار پلی ساکاریدها و ساپونین های محلول در آب در عصاره های گیاهی بیشتر باشد، توانایی آنها برای اتصال به آب قوی تر است. این ترکیبات موجود در عصاره های گیاهی علاوه بر اثر مرطوب کنندگی، معمولا دارای اثرات آنتی اکسیدانی و ضد التهابی هستند.
اگرچه عصاره های گیاهی به عنوان ترکیبات مرطوب کننده دارای مزایای زیادی هستند، اما هنوز مشکلاتی وجود دارد: اول اینکه علاوه بر روغن نباتی، محتوای مواد مرطوب کننده در عصاره های گیاهی معمولاً زیاد نیست، بنابراین لازم است این ترکیبات مرطوب کننده برای بهبود آنها اصلاح شود. اثر مرطوب کننده؛ دوم، تفاوت هایی در اثرات جذب عصاره های گیاهی، به ویژه پلی ساکاریدهای ماکرومولکولی، و همچنین گلیکوزیدها و پلیمرهای پلی فنل پلی ساکاریدها وجود دارد. بنابراین، اتخاذ روش‌ها یا فرم‌های دارویی مختلف برای حل مشکلات نفوذپذیری و فراهمی زیستی پوست ضروری است. کاربرد عصاره های گیاهی در محصولات مرطوب کننده هنوز نیاز به بررسی و بهبود دارد.
(مقاله برگرفته از مجله پزشکی چینی و علم آرایشی روزانه، شماره 5، 2021)